Kartelrand

vrijdag 14 januari 2011

Bergen/Afvaart

 

Het is een golvend landschap, trapsgewijs

van witte bergen. Hier begint de reis.

 

Bergen/Afvaart

Het is een golvend landschap, trapsgewijs
van witte bergen. Hier begint de reis.
Wij gaan aan boord, gespitst op het geheim
in ’t golvend waterschap een mens te zijn.

Langzaam stomen wij op naar Ǻlesund.
De kust ligt honderdvoudig uitgedund
tot eilandjes. Een wand van bergen spant
één lange, blauwe, sneeuwen kartelrand.


Trondheim

In Trondheim wervelt sneeuw rond de lantaarn,
waar Arve Tellefsen te spelen staat
met bronzen vingers voor ons klein publiek:
sonate voor viool van Edvard Grieg.


Rørvik

De stenen weduwe van Rørvik ziet
in haar sneeuwblinde schoot haar zeeman niet.
Het visserskerkje achter haar herhaalt
dat ook de Noorse vis duur wordt betaald.


Polarsirkelen

De Melfjord torst een lichte wereldbol.
Het donkerloodgrijsblauwe water golft
de poolcirkel – de mensenmaat – voorbij.
Een God van witte bergen staat langszij.

Finnsnes

Een strook wolken hangt in het grauwe dal
onder een strook van lichter lucht. Het zal
nog dieper sneeuwen gaan. De slanke brug
van Finnsnes vangt het langzaam op zijn rug.


Tromsø

Een stijve ijsbeer, een gevulde vos
maakt in ’t museum geen gevoelens los.
Maar Willem Barentsz met zijn dobbelsteen
en traanlamp scharrelt levend om ons heen.


Havøysund

De havenkant in kleur te Havøysund,
de dichte huizen oker, blauw, lichtgroen.
Eén mens is thuis. Hij graaft zich uit en stort
sleeën vol sneeuw in de ijskoude fjord.


Varend

Het noorderlicht golft langs de hemelnacht,
mysterie dat ons aanraakt en ontlast.
In een geheim van groen en violet.
rolt licht over de nacht van oost naar west.


Honningsvåg

Een warme naaste heeft de laatste plek
van Mette Olsen zorgzaam toegedekt.
Op haar wit graf ligt als een liefdesvers
een hart, kloppend uit zachte sneeuw geperst.


Kirkenes

Het noorden van het Noorden: Kirkenes,
het einde van de uiterste E6.
Grenswater en grensland van Noor en Rus.
Hier wendt het schip zijn romp, wij gaan terug.

 

Vardø

Eén dag per jaar slechts, in de wintertijd,
beschijnt het korte licht een wapenfeit.
Dan davert door de poort een oud kanon
het welkom voor de eerste nieuwe zon.


Varend

Naakt stijgt de zon uit bed om negen uur
en doopt de witte bergen in rood vuur.
Na tweeën tekent zij in nachtjapon
de grijze kartelrand van de horizon.


Hammerfest

De kerk een hoge pegel in de wind.
Binnen: de kleur, het altaar en het kind.
In glas: oranje vruchten en een vis,
omdat de kerk vrolijk van Pasen is.


Varend

Warm vaart het slaperige middagschip
van Hammerfest naar Tromsø in een mist
van sneeuw. En in de panoramazaal
mengt geur van koffie zich met mensentaal.


Trondenes

Een man in toga leest de bergenpsalm.
Hij zingt Syng for Gud Herren, en in tal
van talen zingen mensen met hem mee.
Dan staan wij, stil, weer buiten in de sneeuw.


Svolvaer

Hoog hangt de vette, zware kabeljauw
in brede, strenge stroken aan het hout
van wat men stokviskathedralen noemt.
De ware stokvis offert vet en bloed.

 


Sandnessjøen

Naast de muziektempel in Sandnessjøen
staat priester Petter Dass in het plantsoen.
Hij zingt. Hij heeft het hoogste lied gemaakt.
Zijn armen wijd heeft hij het aangeraakt.


Kvernes

De kerk van Kvernes is een omgekeerd
Noormannenschip. De Viking heeft geleerd
hoe zwak een zwaard is en hoe ijzersterk
een vredeslied klinkt in een houten kerk.


Varend / Florø

Wij varen op signalen van de hoorn
de Steinsund door, de enge waterpoort.
’t Is zondag, en een zon in wolken verft
een blauwwitroze gestreepte aquarel.


Bergen / Afscheid

Het is een waterschap van lichtend grijs,
het wordt een landschap, wit en levenswijs,
van zeven bergen in de sneeuw vermomd.
De dingen gaan voorbij. Een heimwee komt.

*

 

 

 

In februari 2010 maakten Hans en Nelie Werkman een reis met het motorschip Vesterålen van de maatschappij Hurtigruten langs de Noorse kust. De ballade ‘Kartelrand’ is daarvan de poëtische herinnering. Op deze pagina een keuze uit het gedicht. De complete ballade telt  52 kwatrijnen en verschijnt begin februari 2011. Prijs € 7,90 incl. verzendkosten. Bestellen: op www.hanswerkman.nl (met de knop ‘contact’ onderaan) of info@HansWerkman.nl of tel. 033-4620929